Yangın, su baskını, hırsızlık ya da deprem sonrasında evinizde veya işyerinizde hasarla karşılaştığınızda ilk saatlerde attığınız adımlar, tazminat sürecinin ne kadar sorunsuz ilerleyeceğini belirler. Bu rehber konut ve işyeri sigortalarındaki hasar sürecini anlatıyor. Araç kazaları için Kaza Sonrası İlk 24 Saat yazımıza bakabilirsiniz.
İlk saatlerde yapılacaklar
Önce can güvenliğini sağlayın, ardından hasarın büyümesini önleyin:
- Yangında binayı boşaltın ve 112’yi arayın. İtfaiyenin tuttuğu rapor, hasar dosyası için temel belgedir.
- Su baskını ya da tesisat patlamasında ana vanayı kapatın, sigortadan elektriği kesin.
- Hırsızlıkta hiçbir şeye dokunmadan polise ya da jandarmaya haber verin ve tutanak alın. Kolluk tutanağı olmadan hırsızlık hasarı genellikle değerlendirilmez.
- Depremde binaya güvenli olduğu teyit edilmeden girmeyin.
Hasarın büyümesini önleyecek makul önlemleri almak (kırık camı geçici kapatmak, ıslak eşyayı kuru yere taşımak gibi) sigortalının sorumluluğudur. Ancak kalıcı onarıma şirketin onayı olmadan başlamayın.
Hasarı belgeleyin
Hasarlı alanın geniş açılı ve yakın çekim fotoğraflarını ve videolarını çekin. Su baskınında su seviyesini, yangında is ve yanık izlerini, hırsızlıkta zorlanan kapı ve pencereleri kaydedin. Hasar gören eşyaların listesini çıkarın; varsa faturalarını ya da satın alma kanıtlarını bir araya getirin.
Hasarlı eşyaları ve parçaları eksper görmeden atmayın. Delilin ortadan kalkması hasarın tespitini zorlaştırır.
Hasarı hangi poliçeye bildirmelisiniz?
Konut ve işyeri hasarlarında birden fazla poliçe devreye girebilir:
- Deprem hasarında binanın hasarı için DASK‘a, DASK’ı aşan bina hasarı ve eşyalar için (deprem teminatı varsa) konut ya da işyeri sigortanıza ayrı ayrı başvurursunuz.
- Üst kattan su sızması gibi komşudan kaynaklanan hasarlarda, komşunuzun konut sigortasındaki mali sorumluluk teminatı devreye girebilir. Kendi poliçenizden ödeme alırsanız, şirketiniz ödediği tutarı komşunun sigortasından talep eder.
- Kiracıysanız binadaki hasar ev sahibinin poliçesinden, eşyalarınızdaki hasar sizin poliçenizden karşılanır.
Hasar bildirimi
Bildirimi poliçe genel şartlarında belirtilen süre içinde yapın. Çağrı merkezi, mobil uygulama, şirketin internet sitesi ya da poliçeyi düzenleyen acente üzerinden başvurabilirsiniz. Size verilen hasar dosya numarasını not edin; süreç boyunca bu numarayla ilerleyeceksiniz.
Bildirimde sizden genellikle şunlar istenir: poliçe numarası, kimlik bilgileri, olayın tarihi ve adresi, olayın kısa anlatımı ve iletişim bilgileriniz. Olayı anlatırken tahmin yürütmeyin, gördüğünüzü aktarın.
Ekspertiz
Şirket hasarı incelemesi için bir eksper görevlendirir. Eksperin geldiği gün hasarlı alana erişimi kolaylaştırın, fotoğraflarınızı ve belgelerinizi paylaşın. Görünmeyen hasarları (duvar içindeki tesisat, nem nedeniyle ileride çıkabilecek küf, elektrik tesisatı) mutlaka söyleyin; raporda yer almayan bir hasarı sonradan kanıtlamak zordur. Eksper raporunun bir örneğini isteyebilirsiniz. Ayrıntılar için ekspertiz maddesine bakın.
Hangi belgeler istenir?
| Konut hasarı | İşyeri hasarı |
|---|---|
| Kimlik ve poliçe | Kimlik/vergi levhası ve poliçe |
| Tapu ya da kira sözleşmesi | Kira sözleşmesi ya da tapu |
| Hasar gören eşyaların faturaları | Demirbaş listesi ve alış faturaları |
| İtfaiye raporu ya da kolluk tutanağı | Stok kayıtları ve muhasebe kayıtları |
| Su hasarında usta ya da yönetim raporu | Kâr kaybı talebi varsa gelir kaybını gösteren mali belgeler |
Belgelerin kopyalarını kendinizde saklayın. İşyerlerinde düzenli tutulan stok ve demirbaş kayıtları, hasar anında süreci belirgin şekilde hızlandırır.
Tazminat nasıl hesaplanır?
Ödeme, hasarın tutarına değil, poliçenizdeki şartlara göre hesaplanır:
- Muafiyet: Poliçede muafiyet varsa bu tutar hasardan düşülür.
- Teminat limiti: Her teminatın bir üst sınırı vardır, aşan kısım ödenmez.
- Eksik sigorta: Beyan ettiğiniz bedel gerçek değerin altındaysa tazminat aynı oranda azalır. Örneğin gerçek değeri 2 milyon TL olan eşyayı 1 milyon TL beyan ettiyseniz, 200.000 TL’lik hasarda yaklaşık 100.000 TL alırsınız.
- Yeni değer ya da eskime payı: Bazı poliçeler eşyanın yenisini almanın maliyetini, bazıları kullanım süresine göre düşülmüş değerini esas alır.
Bu nedenle poliçe yenilerken bina ve eşya bedelini güncellemek, hasar anında en çok fark yaratan adımdır.
Sonuca itiraz
Dosyanız reddedildiyse ya da ödenen tutarı düşük buluyorsanız önce sigorta şirketine yazılı ve gerekçeli bir itiraz yapın. Eksper raporunda eksik gördüğünüz kalemleri, fotoğraflarınızı ve bağımsız onarım tekliflerini ekleyin.
Şirketten sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu‘na başvurabilirsiniz. Bunun için önce şirkete başvurmuş olmanız gerekir. Başvuru koşullarını ve ücretlerini komisyonun resmî sitesinden kontrol edin. Tüketici hakem heyetleri ve yargı yolu da diğer seçeneklerdir.
Kısa özet
Güvenliği sağlayın ve hasarın büyümesini önleyin. Fotoğraf, video ve resmî kayıtlarla hasarı belgeleyin. Hangi poliçenin devreye gireceğini belirleyip süresi içinde bildirim yapın. Ekspertizde görünmeyen hasarları söyleyin, belgeleri eksiksiz verin. Sonuçtan memnun değilseniz önce şirkete, sonra Tahkim Komisyonu’na başvurun.
Evinizi ya da işyerinizi henüz sigortalatmadıysanız konut sigortası ve işyeri sigortası sayfalarımızdan teminatları inceleyebilirsiniz.
Evinizi ve işyerinizi güvenceye alınKonut ve işyeri sigortası tekliflerini karşılaştırın.
Kaynaklar: Yangın Sigortası Genel Şartları (SEDDK), Sigorta Tahkim Komisyonu (sigortatahkim.org.tr), 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu.
