İkinci el araç alırken en çok duyduğunuz soru şudur: “Tramer kaydı var mı?” Tramer, bir aracın sigorta şirketlerine yansımış hasar geçmişini gösteren kayıttır ve aracın değerini doğrudan etkiler. Bu yazıda tramerin ne olduğunu, tramer kaydının nasıl sorgulanacağını, hangisinin ücretsiz olduğunu ve sorgu sonucunu nasıl okuyacağınızı anlatıyoruz.
Tramer nedir?
Tramer, eskiden “Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi” olarak bilinen sistemin kısa adıdır. Bugün bu kayıtlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) tarafından tutulur, ancak halk arasında hâlâ “tramer” denir.
Bir araç kaza yaptığında ve hasar trafik sigortası ya da kasko üzerinden bir sigorta şirketine bildirildiğinde, bu bilgi sisteme kaydedilir. Böylece aracın sigorta geçmişi şirketler arasında ortak bir veritabanında tutulur.
Tramer kaydı ne demek?
Tramer kaydı, bir aracın sigorta sistemine yansımış hasar geçmişidir. Kayıtta genellikle şunlar yer alır:
| Bilgi | Ne anlatır? |
|---|---|
| Hasar tarihi | Kazanın ne zaman olduğu |
| Hasar tutarı | Sigortanın ödediği ya da ödeyeceği tutar |
| Hasar türü | Trafik sigortası mı, kasko mu |
| Pert bilgisi | Aracın tam hasar (pert) sayılıp sayılmadığı |
| Poliçe bilgileri | Aracın sigorta şirketi ve poliçe dönemleri |
Kayıt yalnızca sigortaya bildirilen hasarları içerir. Taraflar aralarında anlaşıp hasarı sigortaya bildirmeden kendi aralarında karşıladıysa, o kaza tramerde görünmez. Bu yüzden “tramer kaydı yok” bilgisi, aracın hiç kaza yapmadığı anlamına gelmez.
Tramer sorgulama nasıl yapılır?
| Yöntem | Ücret | Kimin aracı? |
|---|---|---|
| e-Devlet | Ücretsiz | Yalnızca kendi adınıza kayıtlı araçlar |
| SMS (5664) | Ücretli | Herhangi bir plaka |
| SBM’nin sitesi ve uygulaması | Kendi aracınız ücretsiz, başka araç ücretli | Kendi aracınız ya da başka araç |
| Sigorta şirketi ya da acente | Ücretsiz | Kendi poliçeniz |
e-Devlet’ten ücretsiz tramer sorgulama
e-Devlet’e (turkiye.gov.tr) giriş yapın ve arama kutusuna “Trafik Poliçe ve Hasar Bilgileri Sorgulama” yazın. Adınıza kayıtlı araçların poliçe ve hasar kayıtları listelenir. Başkasına ait bir aracı bu ekrandan sorgulayamazsınız.
SMS ile plakadan tramer sorgulama
Aracın plakasını 5664 numarasına SMS olarak gönderdiğinizde aracın hasar kayıtları size SMS ile gelir. Tüm operatörlerden kullanılabilir. Sorgu ücretlidir; güncel ücret ve mesaj biçimi gönderim sırasında bildirilir. İkinci el araç alırken satıcının aracını sorgulamanın en pratik yoludur.
SBM üzerinden detaylı sorgu
SBM’nin internet sitesi (sbm.org.tr) ve mobil uygulaması üzerinden de araç hasar sorgusu yapılabilir. Kendi araçlarınız için e-Devlet kimlik doğrulamasıyla giriş yaparsınız. Başka bir aracın sorgusu ücretlidir. Bu kanalda şasi numarasıyla sorgu yapma seçeneği de bulunur; plakası değişmiş araçlarda işe yarar.
Bedelsiz tramer kaydı nedir?
Bazen sorgu sonucunda kaza tarihi görünür ama tutar sıfır ya da boştur. Buna halk arasında bedelsiz tramer kaydı denir. Genellikle şu durumlarda oluşur:
- Kaza tutanağı sisteme girilmiş ama hasar talebi yapılmamıştır.
- Hasar dosyası açılmış, daha sonra kapatılmıştır.
- Dosya ödeme yapılmadan sonuçlanmıştır (ör. talep geri çekilmiş ya da reddedilmiştir).
Bedelsiz kayıt aracın o tarihte bir olaya karıştığını gösterir, ancak tutarı bilinmediği için ekspertizde dikkatle incelenmesi gerekir.
Tramer kaydı silinir mi?
Hayır. Tramer kaydı bir kez oluştuğunda silinmez ve aracın plakası değişse bile şasi numarasıyla takip edilir. Hatalı bir kayıt olduğunu düşünüyorsanız hasar dosyasını açan sigorta şirketine başvurmanız gerekir; düzeltme ancak kaydı oluşturan şirket üzerinden yapılabilir.
Tramer kaydı aracın değerini ne kadar etkiler?
Tek başına bir rakam söylemek doğru olmaz. Etkiyi belirleyen şeyler:
- Hasar tutarı: Aracın değerine göre küçük bir tutar, büyük bir tutardan çok daha az etkiler.
- Hasarın yeri: Tampon ya da çamurluk hasarı ile şasi, direk veya tavan hasarı aynı değildir.
- Değişen parçalar: Orijinal parça mı, eşdeğer parça mı kullanıldığı önemlidir.
- Pert kaydı: Ağır hasar ya da pert kaydı aracın değerini belirgin şekilde düşürür ve bazı şirketler bu araçlara kasko yapmayabilir.
Tramer kaydını ekspertiz raporuyla birlikte okuyun. Kayıt “ne kadar ödendiğini”, ekspertiz ise “aracın bugün ne durumda olduğunu” gösterir.
Kendi aracınızın tramer kaydı varsa
Kusursuz olduğunuz bir kazada aracınız onarıldıysa, aracınızda oluşan değer kaybı karşı tarafın trafik sigortasından karşılanır. Sigorta şirketiyle uyuşmazlık yaşarsanız Sigorta Tahkim Komisyonu yazımıza bakabilirsiniz. Poliçe bitiş tarihi ve poliçe numarası gibi bilgiler için trafik sigortası sorgulama yazımızı okuyun.
Sık sorulan sorular
Tramer sorgulama ücretsiz mi?
Kendi adınıza kayıtlı araçlar için e-Devlet’ten yapılan sorgu ücretsizdir. Başkasına ait bir aracı SMS ya da SBM üzerinden sorgulamak ücretlidir.
Tramer ne demek?
Tramer, araçların sigortaya yansımış hasar ve poliçe kayıtlarının tutulduğu sistemin halk arasındaki adıdır. Kayıtları bugün Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tutar.
Tramer kaydı olmayan araç hiç kaza yapmamış mıdır?
Hayır. Sigortaya bildirilmeden kendi aralarında çözülen kazalar tramerde görünmez. Bu yüzden ekspertiz yaptırmadan karar vermeyin.
Şaseden tramer sorgulanır mı?
Evet. SBM üzerinden şasi numarasıyla sorgu yapılabilir. Bu, plakası değişmiş araçların geçmişini görmek için önemlidir.
Tramer kaydı ne zaman silinir?
Silinmez. Kayıt aracın ömrü boyunca şasi numarasıyla birlikte tutulur. Hatalı bir kayıt için yalnızca kaydı oluşturan sigorta şirketi düzeltme yapabilir.
Mini onarım ve cam değişimi tramere işler mi?
Şirkete ve işlemin nasıl yapıldığına göre değişir. Kasko kapsamındaki mini onarım ve cam değişimleri çoğu poliçede hasarsızlık indirimini bozmaz, ancak kayda düşüp düşmediğini poliçenizi düzenleyen şirkete sorun.
İkinci el araç aldınız mı?Yeni aracınız için trafik sigortası ve kasko tekliflerini yan yana görün.
Kaynaklar: Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (sbm.org.tr), e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr), Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (seddk.gov.tr).
