Aracınızın kasko değeri, kasko primini ve kaza ya da hırsızlık durumunda alacağınız tazminatı doğrudan belirler. Bu değerin dayandığı kaynak ise Türkiye Sigorta Birliği’nin her ay yayımladığı kasko değer listesidir. Bu yazıda listenin ne olduğunu, aracınızın kasko değerini nasıl sorgulayacağınızı, değerin nasıl belirlendiğini ve hasar anında neden önemli olduğunu anlatıyoruz.
Kasko değer listesi nedir?
Kasko değer listesi, Türkiye Sigorta Birliği’nin (TSB) yayımladığı ve Türkiye’de satılan araçların marka, model ve model yılına göre ortalama piyasa değerlerini gösteren listedir. Sigorta şirketleri kasko teklifi hazırlarken ve hasar ödemesi yaparken bu listeyi referans alır.
Liste her ay güncellenir. Döviz kuru, sıfır araç fiyatları ve ikinci el piyasadaki hareketler aylık güncellemeye yansır. Bu yüzden aynı aracın kasko değeri birkaç ay içinde belirgin şekilde değişebilir.
Kasko değeri nasıl sorgulanır?
Kasko değerini öğrenmenin üç yolu var:
- TSB’nin internet sitesi: tsb.org.tr üzerindeki kasko değer listesi ekranında sırasıyla model yılı, marka ve model (tip) seçilir. Ekranda o ayın listesindeki değer görünür.
- Kasko teklifi almak: Plakanız ve ruhsat bilgilerinizle teklif aldığınızda sigorta şirketi aracın kasko değerini otomatik olarak çeker ve teklifte gösterir.
- Mevcut kasko poliçeniz: Poliçede aracın sigorta bedeli ya da araç değeri yazar. Ancak bu değer poliçenin başladığı aya aittir; güncel değer farklı olabilir.
Doğru sonuç için ruhsattaki model yılını ve tip bilgisini dikkatle seçin. Aynı modelin farklı motor ve donanım seçenekleri listede ayrı satırlarda yer alır ve değerleri birbirinden farklıdır.
Kasko kodu nedir?
Listede her araç tipinin bir kasko kodu (marka ve tip kodu) vardır. Bu kod, aracınızın listede hangi satıra denk geldiğini gösterir. Kasko teklifinde ya da poliçenizde yanlış tip kodu seçilmişse aracınızın değeri olması gerekenden düşük ya da yüksek çıkabilir. Teklif aldığınızda poliçedeki araç tipinin ruhsatınızla uyuştuğunu kontrol edin.
Kasko değeri neye göre belirlenir?
| Etken | Etkisi |
|---|---|
| Marka, model ve tip | Aynı modelin motor ve donanım seçenekleri farklı değerlendirilir |
| Model yılı | Yaş arttıkça değer genellikle düşer |
| Sıfır araç fiyatları | Sıfır fiyatlar arttığında ikinci el değerler de yükselir |
| İkinci el piyasası | Arz ve talep, listedeki ortalamaları etkiler |
| Döviz kuru | İthal araçlarda ve parça fiyatlarında belirleyicidir |
Listede kilometre, hasar geçmişi ve sonradan eklenen aksesuarlar yer almaz. Liste, standart donanımlı ve ortalama durumdaki bir araç için bir referanstır. Aracınıza sonradan eklediğiniz donanımların (ses sistemi, jant, LPG kiti gibi) güvence altında olmasını istiyorsanız bunları poliçeye ayrıca yazdırmanız gerekir.
Kasko değeri hasar anında neden önemli?
Kasko değeri en çok üç durumda karşınıza çıkar:
- Pert (tam hasar): Aracın onarım maliyeti değerine yaklaştığında araç pert sayılır ve tazminat, hasar tarihindeki rayiç değer üzerinden hesaplanır. TSB listesi bu değerin tespitinde temel referanstır.
- Çalınma: Araç çalındığında tazminat, çalınma tarihindeki değer üzerinden ödenir.
- Prim: Kasko primi büyük ölçüde aracın değerine göre hesaplanır. Değer yükseldikçe prim de artar.
Burada önemli bir ayrıntı var: tazminat, poliçeyi yaptırdığınız aydaki değere göre değil, hasar tarihindeki değere göre hesaplanır. Yani değer yıl içinde yükseldiyse bu genellikle lehinize işler. Poliçenizde “anlaşmalı değer” gibi farklı bir hüküm varsa ödeme o hükme göre yapılır; bunu poliçe özel şartlarından kontrol edin.
Kasko değeri ile ikinci el fiyatı neden farklı?
İlan sitelerinde gördüğünüz fiyat, satıcının istediği fiyattır. Kasko değeri ise ortalama bir piyasa değeridir. Aradaki farkın sebepleri:
- İlan fiyatları pazarlık payı içerir.
- Kilometre, boya-değişen ve tramer kaydı ikinci el fiyatını etkiler, kasko listesini etkilemez.
- Liste ay başında sabitlenir; piyasa ise ay içinde hareket eder.
Bu yüzden kasko değerini “aracım bu fiyata satılır” diye okumayın. Liste bir referanstır, satış fiyatı değildir.
15 yaşından eski araçlar listede yok mu?
Liste genellikle son 15 model yılını kapsar. Daha eski araçlar listede yer almaz. Bu araçlar için sigorta şirketleri değeri ekspertizle ya da araç sahibiyle karşılıklı mutabakatla belirler. Bazı şirketler belirli bir yaşın üstündeki araçlara kasko teklifi vermeyebilir; birkaç şirketten teklif almak bu yüzden önemlidir.
Kasko değeri düşük çıkarsa ne yapabilirsiniz?
- Araç tipini kontrol edin. Yanlış donanım ya da motor seçeneği seçilmiş olabilir.
- Ek donanımları bildirin. Fabrika çıkışı olmayan donanımlar ayrıca poliçeye yazdırılabilir.
- Hasar anında belge hazırlayın. Pert ya da çalınma durumunda değerin düşük hesaplandığını düşünüyorsanız aracın bakım kayıtları, donanım faturaları ve benzer araçların piyasa değerleri itirazınızı destekler.
- Uyuşmazlıkta başvuru yolu var. Şirketle anlaşamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu mahkemeye göre hızlı bir çözüm yoludur.
Kaskonun neleri kapsadığını kasko sigortası sayfamızda, trafik sigortasıyla farkını kasko mu trafik sigortası mı yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Kasko değer listesi ne zaman güncellenir?
Türkiye Sigorta Birliği listeyi her ay günceller. Yeni ayın değerleri genellikle ayın başında yayımlanır.
Kasko değeri sorgulama ücretli mi?
Hayır. TSB’nin sitesindeki kasko değer listesi ücretsiz olarak sorgulanabilir.
Plakadan kasko değeri sorgulanır mı?
TSB listesi plakayla değil, model yılı, marka ve tip seçilerek sorgulanır. Plakanızla kasko teklifi aldığınızda ise sigorta şirketi aracınızın değerini otomatik olarak bulur.
Kasko değeri ile kasko bedeli aynı şey mi?
Günlük kullanımda aynı anlamda kullanılır. Kasko bedeli, poliçede aracın sigortalandığı değerdir ve genellikle TSB listesindeki değere göre belirlenir.
Pert olan aracın parası kasko değerinden mi ödenir?
Tazminat hasar tarihindeki rayiç değer üzerinden hesaplanır ve TSB listesi bu değerin temel referansıdır. Poliçede muafiyet ya da özel bir hüküm varsa ödeme tutarı buna göre değişebilir.
15 yaş üstü araç kasko değeri nasıl bulunur?
Liste genellikle 15 yaşa kadar olan araçları kapsar. Daha eski araçlarda değer, sigorta şirketinin ekspertizi ya da araç sahibiyle yapılan mutabakatla belirlenir.
Aracınızın kasko tekliflerini yan yana görünKasko değerine göre şirketlerin fiyatlarını karşılaştırın. Ücretsizdir, sizi bağlamaz.
Kaynaklar: Türkiye Sigorta Birliği (tsb.org.tr), Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (seddk.gov.tr), Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartları.
